Reflü Neden Olur? Mide Yanması Nasıl Geçer?
Reflü Nedir?
Reflü, mide içeriğinin yemek borusuna doğru geri kaçmasıyla ortaya çıkan bir durumdur. Normalde yemek borusunun alt ucunda bulunan kas halkası, yiyeceklerin mideye geçmesini sağlar ve mide içeriğinin yukarı çıkmasını önler. Ancak bu kas gevşediğinde veya gerektiği gibi çalışmadığında mide asidi yemek borusuna ulaşabilir.
Mide, asidik içeriğe karşı kendini koruyabilirken yemek borusunun iç yüzeyi aynı korumaya sahip değildir. Bu nedenle mide asidinin yukarı kaçması yanma, tahriş ve rahatsızlık hissine neden olabilir.
Reflü zaman zaman birçok kişide görülebilir. Ancak şikâyetler sık tekrarlıyor, günlük yaşamı etkiliyor veya yemek borusunda hasara yol açıyorsa gastroözofageal reflü hastalığından (GERD) söz edilebilir.
Reflü Neden Olur?
Reflünün tek bir nedeni yoktur. Bazı kişilerde yemek borusunun alt ucundaki kasın yeterince güçlü çalışmaması etkili olurken bazı kişilerde beslenme alışkanlıkları ve yaşam tarzı şikâyetleri artırabilir.
1. Yağlı ve ağır yemekler
Kızartmalar, çok yağlı yemekler ve büyük porsiyonlar bazı kişilerde mide yanmasını artırabilir. Özellikle kısa sürede fazla miktarda yemek yemek, mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçmasını kolaylaştırabilir.
2. Kahve ve bazı yiyecekler
Kahve, çikolata, domates, baharatlı yiyecekler ve asitli içecekler bazı kişilerde reflü belirtilerini tetikleyebilir. Ancak herkes aynı yiyeceklere aynı şekilde tepki vermez. Bu nedenle şikâyetlerin hangi besinlerden sonra ortaya çıktığını gözlemlemek önemlidir.
3. Yemekten hemen sonra uzanmak
Yemek yedikten kısa süre sonra uzanmak, mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçmasını kolaylaştırabilir. Özellikle akşam yemeğinden sonra hemen yatmak, gece boyunca yanma ve ağza acı su gelmesi gibi şikâyetlere neden olabilir.
4. Fazla kilo
Karın bölgesindeki fazla ağırlık, mide üzerindeki basıncı artırarak reflü riskini yükseltebilir. Fazla kilosu olan kişilerde kilo vermek, belirtilerin hafiflemesine yardımcı olabilir.
5. Gebelik
Gebelik sırasında hormonal değişiklikler yemek borusunun alt ucundaki kasın gevşemesine katkıda bulunabilir. İlerleyen aylarda büyüyen rahmin mide üzerindeki basıncı da reflü şikâyetlerini artırabilir.
6. Stres ve bazı ilaçlar
Stres ve kaygı, bazı kişilerde reflü belirtilerinin daha belirgin hissedilmesine neden olabilir. Ayrıca bazı ilaçlar da reflüyü tetikleyebilir veya mevcut şikâyetleri kötüleştirebilir. Düzenli kullandığınız bir ilacın reflüye neden olduğunu düşünüyorsanız doktorunuza danışın; ilacınızı kendiliğinizden bırakmayın.
Reflünün Belirtileri Nelerdir?
Reflü denildiğinde ilk akla gelen belirti mide yanmasıdır. Ancak hastalık yalnızca midede hissedilen bir yanmadan ibaret değildir.
En sık görülen belirtiler şunlardır:
Göğüs kemiğinin arkasında yanma hissi
Ağza acı veya ekşi su gelmesi
Yemeklerden sonra mide içeriğinin ağza doğru yükselmesi
Boğazda yanma veya tahriş hissi
Geğirme ve şişkinlik
Özellikle geceleri artan öksürük
Ses kısıklığı ve boğazda rahatsızlık
Bazı kişilerde bulantı veya yutma sırasında rahatsızlık
Belirtiler genellikle yemeklerden sonra, öne eğilirken veya uzanırken artabilir. Bununla birlikte, her hastada bütün belirtiler görülmez.
Mide Yanması Nasıl Geçer?
Mide yanmasını hafifletmek için öncelikle belirtileri artıran alışkanlıkları belirlemek gerekir. Basit yaşam tarzı değişiklikleri, özellikle hafif ve ara sıra görülen reflü şikâyetlerinde fayda sağlayabilir.
1. Küçük porsiyonlarla beslenin
Bir öğünde çok fazla yemek yerine daha küçük porsiyonlar tercih edin. Yemekleri yavaş yemek ve aşırı doymadan sofradan kalkmak, mide üzerindeki yükün azaltılmasına yardımcı olabilir.
2. Yemekten hemen sonra yatmayın
Yemek yedikten sonra en az 2–3 saat boyunca uzanmamaya çalışın. Özellikle gece reflüsü yaşayan kişiler için bu alışkanlık oldukça önemlidir.
3. Gece yatarken başınızı yükseltin
Gece boyunca mide asidinin yukarı kaçmasını azaltmak için yatağın baş kısmını yaklaşık 15–20 cm yükseltmek faydalı olabilir. Bunun için uygun bir yatak yükselticisi veya kama şeklinde destek kullanılabilir. Yalnızca başın altına birkaç yastık koymak aynı etkiyi sağlamayabilir.
4. Tetikleyici yiyecekleri belirleyin
Her reflü hastasının tüm yiyecekleri kısıtlaması gerekmez. Kahve, çikolata, domates, baharatlı yiyecekler ve yağlı yemekler sonrasında şikâyetleriniz artıyorsa bu besinleri azaltmayı deneyebilirsiniz. Bir beslenme günlüğü tutmak, hangi yiyeceklerin sizi etkilediğini anlamanıza yardımcı olabilir.
5. Fazla kilonuz varsa kilo vermeyi değerlendirin
Fazla kilo, karın içi basıncı artırabilir. Sağlıklı ve sürdürülebilir bir kilo kaybı, reflü belirtilerini azaltmaya yardımcı olabilir.
6. Sigara kullanımından kaçının
Sigara, yemek borusunun alt ucundaki koruyucu mekanizmayı olumsuz etkileyebilir. Sigara kullanıyorsanız bırakmak hem reflü kontrolü hem de genel sağlığınız açısından önemlidir.
Reflüye Ne İyi Gelir? Hangi Yiyecekler Tercih Edilebilir?
Reflüde herkese uygun tek bir beslenme listesi bulunmaz. Bununla birlikte, kişisel tetikleyicileri artırmayan, dengeli ve daha az yağlı öğünler tercih edilebilir.
Yulaf, muz, bazı sebzeler, yağ oranı düşük protein kaynakları ve kişide şikâyet oluşturmayan tahıllar beslenmede yer alabilir. Ancak bu yiyeceklerin hiçbiri reflüyü kesin olarak tedavi etmez; önemli olan kişinin kendi belirtilerine uygun bir beslenme düzeni oluşturmasıdır.
Limonlu su, elma sirkesi veya karbonat gibi evde uygulanan yöntemlerin reflüyü tedavi ettiğine dair yeterli kanıt yoktur. Özellikle karbonatın sık kullanılması, içerdiği sodyum ve diğer olası yan etkiler nedeniyle uygun değildir.
Reflü Ne Zaman Tehlikelidir?
Ara sıra görülen mide yanması her zaman ciddi bir hastalık anlamına gelmez. Ancak bazı belirtiler tıbbi değerlendirme gerektirir.
Aşağıdaki durumlarda doktora başvurun:
Mide yanması haftada birkaç kez tekrarlıyorsa veya günlük yaşamınızı etkiliyorsa
Yutma güçlüğü yaşıyor ya da yiyeceklerin boğazınızda takıldığını hissediyorsanız
Sürekli kusma veya açıklanamayan kilo kaybı varsa
Kusmukta kan görülüyorsa ya da dışkı siyah, katran görünümündeyse
Önemli: Göğüste yeni başlayan, şiddetli veya baskı şeklindeki ağrı; nefes darlığı, soğuk terleme ya da kola veya çeneye yayılan ağrıyla birlikteyse bunu yalnızca reflüye bağlamayın. Acil tıbbi yardım alın.
Reflü Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Uzun süre kontrol altına alınamayan reflü, yemek borusunda iltihaplanmaya ve bazı kişilerde ülser, kanama veya yemek borusunda daralma gibi komplikasyonlara neden olabilir. Bazı hastalarda Barrett özofagusu adı verilen hücresel değişiklikler gelişebilir.
Bu komplikasyonlar her reflü hastasında ortaya çıkmaz. Ancak belirtilerin sık tekrarlaması ve tedaviye rağmen devam etmesi durumunda değerlendirme yapılması önemlidir.
Sonuç
Reflü, mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçmasıyla oluşur ve özellikle yemeklerden sonra yanma, ağza acı su gelmesi ve gece rahatsızlığı gibi belirtilerle kendini gösterebilir. Küçük porsiyonlarla beslenmek, yatmadan önce yemek yememek, kişisel tetikleyicilerden kaçınmak ve gerektiğinde uygun tedavi almak şikâyetlerin kontrolüne yardımcı olabilir.
Mide yanması sık tekrarlıyorsa veya günlük yaşamınızı etkiliyorsa yalnızca beslenme değişiklikleriyle yetinmeyin; doğru tanı ve tedavi için bir sağlık uzmanına başvurun.
Bu içerik, güncel tıbbi kaynaklar esas alınarak hazırlanmıştır. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez.
Kaynaklar
https://www.nhs.uk/conditions/heartburn-and-acid-reflux/
https://gi.org/guidelines/upper-gi-and-small-bowel-disorders/gerd/
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!